Odsłonięcie pomnika Króla Przemysła II w Poznaniu

20 maja 2026 roku w Poznaniu odsłonięto pomnik króla Przemysła II, władcy szczególnie ważnego dla historii miasta, Wielkopolski i polskiej państwowości. Monument stanął przy zbiegu ulic Franciszkańskiej i Góra Przemysła, w sąsiedztwie Zamku Królewskiego oraz Wzgórza Przemysła. To miejsce nieprzypadkowe, jest ono silnie związane z historią Poznania i pamięcią o czasach, w których rodziła się idea zjednoczonego Królestwa Polskiego.

Uroczystość zgromadziła przedstawicieli władz miasta, włodarzy okolicznych gmin, środowiska naukowego, instytucji kultury, organizacji społecznych, służb mundurowych oraz mieszkańców Poznania. W wydarzeniu uczestniczyli m.in. Jędrzej Solarski – zastępca prezydenta Poznania, Grzegorz Ganowicz – przewodniczący Rady Miasta Poznania, Dyrektor Muzeum Narodowego – Tomasz Łęcki, wybitny znawca epoki – prof. Tomasz Jasiński. Pomnik poświęcił Arcybiskup Stanisław Gądecki. W wydarzeniu uczestniczyli także przedstawiciele X Liceum Ogólnokształcącego im. Króla Przemysła II w Poznaniu. Uroczysty charakter wydarzenia podkreślił Chór Kameralny Dysonans, pod dyrekcją prof. Magdaleny Wdowickiej – Mackiewicz.

Powstanie pomnika było możliwe dzięki p. Jackowi Wojciechowskiemu, Prezesowi Zarządu firmy Utal, który ufundował go w całości z własnych środków. Dla fundatora była to inicjatywa głęboko osobista, wynikająca z przywiązania do Poznania, rodzinnych tradycji oraz przekonania, że pamięć o najważniejszych postaciach związanych z miastem powinna być obecna w przestrzeni publicznej.

„Dzisiejszy dzień to ukoronowanie trzynastu lat starań i działań. To także osobiste potwierdzenie, że postanowienie, które podjąłem ponad dekadę temu, było słuszne. Jestem Poznaniakiem z dziada pradziada. Idąc w ślady moich przodków, którzy robili dla tego miasta dobre rzeczy, ja również postawiłem coś dobrego uczynić.” – powiedział p. Jacek Wojciechowski podczas uroczystości.

Przemysł II był księciem poznańskim, wielkopolskim i krakowskim, a w latach 1295–1296 królem Polski. Urodził się w Poznaniu i zapisał się w historii jako władca, który odegrał istotną rolę w odbudowie Królestwa Polskiego po okresie rozbicia dzielnicowego. Jego koronacja była symbolicznym momentem powrotu do idei jednego, zjednoczonego państwa.

Autorem rzeźby jest Stanisław Szwechowicz, pochodzący z Gdańska, wielokrotnie nagradzany artysta i rzeźbiarz. Jego projekt otrzymał drugą nagrodą w konkursie na pomnik króla Przemysła II, rozstrzygniętym w czerwcu 2021 roku. Pomnik został zaprojektowany tak, aby współgrał z historycznym charakterem miejsca. Oprócz wykonania cokołu, na którym stanęła postać władcy, inwestycja obejmowała również prace przy murze oporowym oraz zachowanie zieleni znajdującej się na skarpie. Część cokołu od strony skarpy obsadzono zielenią płożącą, co pozwoliło łagodnie wpisać pomnik w otoczenie.
Realizacja pomnika była złożonym, wieloletnim procesem, wymagającym współpracy całego zespołu projektowego oraz specjalistów reprezentujących różne dziedziny. W przedsięwzięcie zaangażowani byli m.in. ekspert w zakresie anatomii konia dr hab. Marcin Komosa, znawcy uzbrojenia średniowiecznego, architekci, projektanci, konstruktorzy, archeolodzy, konserwatorzy zabytków oraz osoby odpowiedzialne za właściwe wpisanie monumentu w historyczną przestrzeń Wzgórza Przemysła.
W samą realizację pomnika zaangażowani byli również specjaliści z artystycznej pracowni odlewniczej Garstka Studio z Szymanowa oraz firmy kamieniarskiej Granit-Mar z Kościana. Ich wiedza, doświadczenie i kunszt wykonawczy pozwoliły nadać projektowi ostateczny kształt i doprowadzić do powstania monumentu, który z szacunkiem odnosi się do historycznego charakteru miejsca, a jednocześnie staje się nowym, trwałym elementem krajobrazu Poznania.

Jak podkreśla Jacek Wojciechowski, szczególne słowa uznania należą się p. Jackowi Wydmuchowi, Dyrektorowi ds. Techniki i Rozwoju firmy Utal, który reprezentował fundatora w bieżących pracach nad realizacją przedsięwzięcia. Jego osobiste zaangażowanie, odpowiedzialność i dbałość o każdy detal miały ogromne znaczenie dla sprawnego przeprowadzenia projektu i doprowadzenia go do szczęśliwej finalizacji. Przez cały okres realizacji koordynował prace, czuwał nad kolejnymi etapami inwestycji i wspierał fundatora w nadzorze nad projektem. Czynił to z własnej inicjatywy, poświęcając swój prywatny czas, z pełnym przekonaniem o wartości tego przedsięwzięcia dla Poznania i jego mieszkańców.

„Chciałbym serdecznie podziękować wszystkim osobom zaangażowanym w realizację pomnika – artystom, projektantom, ekspertom, wykonawcom, konsultantom oraz przedstawicielom instytucji, które wspierały ten proces. To dzięki ich pracy, wiedzy i determinacji pomnik króla Przemysła II mógł stanąć w przestrzeni miasta w tak dopracowanej i godnej formie, zgodnej z moją wizją tego przedsięwzięcia.” – podkreśla Jacek Wojciechowski, fundator pomnika.

Realizacja przedsięwzięcia wymagała szczególnej staranności ze względu na historyczny charakter lokalizacji. Prace poprzedziły badania archeologiczne, a cały proces prowadzony był pod nadzorem Miejskiego Konserwatora Zabytków.
Dla firmy Utal odsłonięcie pomnika króla Przemysła II ma wymiar szczególny. Choć przedsięwzięcie było prywatną inicjatywą Jacka Wojciechowskiego, Prezesa Zarządu firmy i zostało sfinansowane w całości z jego własnych środków, jako społeczność odbieramy je z dumą i uznaniem. Jest to gest głęboko zakorzeniony w wartościach bliskich także naszej firmie: przywiązaniu do Wielkopolski, szacunku dla historii oraz odpowiedzialności za miejsce, w którym żyjemy i pracujemy. Pomnik, który stanął w sercu Poznania, pozostanie trwałym znakiem pamięci o królewskim dziedzictwie miasta oraz świadectwem osobistego zaangażowania naszego prezesa w sprawy ważne dla lokalnej wspólnoty.

Fotografie zamieszczone w artykule pochodzą z materiałów Gabinetu Prezydenta Miasta Poznania i zostały wykorzystane dzięki jego uprzejmości.